Ostrość opisuje przejrzystość szczegółów na zdjęciu i może być cennym kreatywnym narzędziem do podkreślania tekstury.

Krzysztof Turek

Co to jest ostrość?

Ostrość w odniesieniu do fotografii określa ogólną szczegółowość i przejrzystość zdjęcia i jest wynikową ostrości oraz kontrastu. Gdy obiekt na zdjęciu jest ostry, obraz wydaje się wyraźny i realistyczny, a szczegóły, kontrast i tekstura są renderowane z dużą szczegółowością.

Aby dany obiekt na zdjęciu był ostry musimy spełnić kilka warunków przed wszystkim musimy posiadać odpowiednio ostry obiektyw, niestety większość obiektywów kitowych lub najtańszych na rynku zoomów może nie oferować odpowiedniej ostrości. Jakość wykonania oraz zastosowane materiały w szczególności materiały, z których wykonane są soczewek w dużej mierze odpowiadają za ostrość oraz rozdzielczość optyczną.

Kolejnym z aspektów jest głębia ostrości, tutaj sprawa jest dużo prostsza mianowicie jeśli fotografowany obiekt znajduje się w płaszczyźnie głębi ostrości to z pewnością będzie ostry. Jeśli istnieje taka potrzeba możemy dokładnie wyliczyć, gdzie znajduje się głębia ostrości za pomocą odpowiedniego kalkulatora.

Niestety możemy też spotkać problemy które wynikają z wad produkcyjnych bądź aparatu bądź obiektywu w takim przypadku może na naszych zdjęciach zaistnieć front focus lub back focus. Niestety korekcji takiej wady w większości przypadków może dokonać tylko serwis.

Ostrość w ujęciu graficznym

Powyższe założenia możemy określić jako czysto fizyczne, które łatwo możemy wyliczyć oraz doprecyzować za pomocą odpowiednich wzorów. Jednak wykonując zdjęcie uzyskujmy płaski obraz, na którym ostrość również występuje. 

Określenie definicji ostrości dla obrazów dwuwymiarowych może być pomocne w określeniu potencjalnych problemów przez które czasami ostrość na wydanym zdjęciu jest zwyczajnie słaba lub może nawet nie istnieć. 

ostrosc-na-zdjeciu
Zdjęcie zawierające elementy oset jak i rozmyte

przechodząc więc do konkretów a dokładniej do analizy powyższego zdjęcia możemy łatwo zauważyć, że ostrość na nim jest równoważne w występowaniem obszarów o wysokim kontraście lokalnym. Z kolei wszystkie obszary znajdujące się poza płaszczyzną głębi ostrości będą gradientami oczywiście z graficznego punktu widzenia.

ostrosc-definicja
Graficzna definicja ostrości

Od tej reguły istnieją również odstępstwa pierwszym z nich jest bokeh który w niektórych przypadkach może przybierać dość ostre krawędzie.

bokeh
Bokeh jako przykład elementu z ostrymi brzegami

Drugim odstępstwem widocznym na poniższym zdjęciu mogą być obiekty które znajdują się w kadrze a nie do końca można określić je jako bokeh. W praktyce powstają w podobny sposób, czyli bardzo jasny element na ciemnym tle powoduje powstanie bardzo kontrastowego obszaru.

ostry-element-w-kadrze
Przykładowe zdjęcie przedstawiające ostry obiekt znajdujący się pomiędzy aparatem a głównym elementem zdjęcia

W obydwu przypadkach należy pamiętać, że jeśli będziemy próbowali wyostrzyć takie zdjęcie w trakcie edycji, elementy te mogą wyglądać nienaturalnie.

Jak robić ostro zdjęcia

wykonywanie ostrych zdjęć czasami może przysporzyć problemów. Pomimo właściwego ustawienia ostrości oraz zastosowania wysokiej jakości sprzętu możemy czasami spotkać się z brakiem ostrości w niektórych obszarach na zdjęciu bądź co gorsza na całym zdjęciu.

Poniżej znajduje się kilka potencjalnych przyczyn, przez które możemy mieć problemy z ostrością

Aberracja chromatyczna

Aberracja chromatyczna ma duży wpływ na kontrast lokalny co niestety może mieć wpływ na ostrość. Na szczęście nie dotyczy to wszystkich warunków oświetleniowych. Aberracja pojawia się zwyczaj, gdy fotografujemy obiekty które są mocno kontrastowe, tutaj jako przykład mogą posłużyć nam wszelkie zdjęcia wykonywane w ostrym słońcu.

Przymykanie przysłony

Większość obiektywów jest ostra w centrum, jeśli więc odpowiednio przymkniemy przysłonę będziemy wykorzystywać tylko najbardziej ostrą część obiektywu. Aby w najprostszy sposób określić od jakiej wartości przysłony nasz obiektyw jest ostry możemy wykonać kilka przykładowych zdjęć z różnym ustawieniem przysłony a następnie samemu wybrać najostrzejsze zdjęcie. Jeśli w dalszym ciągu mamy co do tego wątpliwości możemy sięgnąć do testów obiektywu, gdzie z pewnością znajdziemy taką informację.

Tryb pracy autofocusa

dobranie właściwego trybu pracy autofocus’a jest istotne aby wykonać ostre zdjęcia, tutaj na szczęście zasada jest bardzo prosta:

tryb pracy AF-C – dla wszelkich obiektów pozostających w ruchu, nie ważne jak szybko się poruszają

tryb pracy AF-S – stosujemy dla obiektów nieruchomych, czyli fotografii krajobrazowej, produktowej i tym podobnej czyli wszędzie tam gdzie fotografowany obiekt nam nie “ucieka”

Zbyt wysoka czułość ISO

Ustawienie zbyt wysokiej czułości ISO powoduje powstanie szumu na zdjęciu, co z kolei ma duży wpływ na kontrast lokalny. Natomiast przypadku zbyt dużej czułości, detale na zdjęciu całkowicie zanikną. Obydwa powyższe przypadki będą miały ogromny wpływ na ostrość, dlatego ustawienie ostrości powinniśmy zacząć od jak najniższej wartości.

zbyt-wysokie-ISO
Wysoka czułość ISO

Zbyt niski czas otarcia migawki

Zbyt niski czas otwarcia migawki może powodować również niepożądane efekty i możemy podzielić je na dwa różne przypadki:

drganie rąk lub ogólnie ciała fotografa – aby zniwelować ten efekt należy zastosować zasadę odwrotności, czyli fotografować z czasem otwarcie migawki nie dłuższym niż wynikającym z wzoru:

drugi przypadek to nic innego jak efekt motion blur. Tutaj niestety, jeśli chcemy zamrozić ruch fotografowanego obiektu musimy w miarę dokładnie określić czas otwarcia migawki biorąc pod uwagę szybkość jego poruszania się. Jedynym dobrym sposobem jest wykonanie kilku próbnych zdjęć, ponieważ w praktyce nie jesteśmy w stanie określić prędkości poruszania się obiektu bez specjalistycznego sprzętu.

zamrozony-ruch
Wysoki czas otwarcia migawki

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.Wymagane pola są oznaczone *

*

*

*

Zapisz się do newslettera

Zapisując się do newslettera, akceptujesz politykę prywatności